सात महिना एक खर्ब ६८ अर्बको निर्यात हुँदा ११ खर्ब २३ अर्बको आयात, नौ खर्ब ५५ अर्ब व्यापार घाटा

काठमाडौं । आयात र निर्यातबिचको उच्च असन्तुलनका कारण नेपालको बैदेशिक व्यापार घाटा उच्चरुपमा बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधबार सार्वजनिक गरेको देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय अवस्था सम्वन्धी चालु आर्थिक बर्षको सात महिनाको प्रतिवेदन अनुसार आयात र निर्यातबिचको उच्च असन्तुलनका कारण व्यापार घाटो बढेको देखिएको हो । प्रतिवेदन अनुसार यस अवधिमा कुल वस्तु निर्यात ३२ दशमलव दुई प्रतिशतले बढेर एक खर्ब ६८ अर्ब १५ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो निर्यात ४६ दशमलव पाँच प्रतिशतले बढेको थियो ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार गन्तव्यका आधारमा भारत र अन्य मुलुकतर्फको निर्यात क्रमशः ४० दशमलव तीन प्रतिशत र नौं दशमलव चार प्रतिशतले वृद्धि भएको छ भने चीनतर्फको निर्यातमा ५५ दशमलव तीन प्रतिशतले कमी आएको छ । वस्तुगत आधारमा भटमासको तेल, अलैंची, पाम तेल, जुटका सामान, जुत्ता तथा चप्पललगायतका वस्तुको निर्यात बढेको छ भने जिङ्क सिट, पार्टिकल बोर्ड, चिया, ऊनी गलैंचा, हस्तकलाका सामान तथा अन्य हस्तकलालगायतका वस्तुको निर्यात घटेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८२\८३ को सात महिनामा कुल वस्तु आयात १३ दशमलव छ प्रतिशतले बढेर ११ खर्ब २३ अर्ब ४९ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आयात १० दशमलव एक प्रतिशतले वृद्धि भएको थियो । वस्तु आयात गरिने मुलुकका आधारमा भारत, चीन र अन्य मुलुकबाट भएको आयात क्रमशः पाँच दशमलव पाँच प्रतिशत, २२ दशमलव तीन प्रतिशत र २९ दशमलव पाँच प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।

वस्तुगत आधारमा भटमासको कच्चा तेल, रासायनिक मल, चाँदी, यातायातका उपकरण, सवारी साधन तथा स्पेयर पार्टस्, सुनलगायतका वस्तुको आयात बढेको छ भने हट रोल्ड शिट इन क्वाइल, खाने तेल, दाल, एम.एस.विलेट, एम.एस. तार, छड, बार, क्वाइललगायतका वस्तुको आयात घटेको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२÷८३ को सात महिनामा कुल वस्तु व्यापार घाटा १० दशमलव नौं प्रतिशतले बढेर नौं खर्ब ५५ अर्ब ३४ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो घाटा छ दशमलव दुई प्रतिशतले वृद्धि भएकोे थियो । समीक्षा अवधिमा निर्यात आयात अनुपात १५ प्रतिशत पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो अनुपात १२ दशमलव नौं प्रतिशत रहेको थियो ।

समीक्षा अवधिमा भारतबाट परिवत्र्य विदेशी मुद्रा भुक्तानी गरी एक खर्ब तीन अर्ब ९२ करोड बराबरको वस्तु आयात भएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आयात एक खर्ब तीन अर्ब ९४ करोड बराबरको भएको थियो । बृहत् आर्थिक वर्गीकरणअनुसार समीक्षा अवधिमा भएको कुल निर्यातमा अन्तिम उपभोग्य, मध्यवर्ती र पुँजीगत वस्तुकोे अनुपात क्रमशः ६९ दशमलव सात प्रतिशत, २९ दशमलव तीन प्रतिशत र एक प्रतिशत रहेको छ ।

अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा भएको कुल निर्यातमा अन्तिम उपभोग्य, मध्यवर्ती र पुँजीगत वस्तुको अनुुपात क्रमशः ६१ दशमलव आठ प्रतिशत, ३७ दशमलव चा र प्रतिशत र शुन्य दशमलव आठ प्रतिशत रहेको थियो । समीक्षा अवधिमा भएको कुल आयातमा अन्तिम उपभोग्य, मध्यवर्ती र पुँजीगत वस्तुको अनुपात क्रमशः ३७ प्रतिशत, ५३ दशमलव आठ प्रतिशत र नौं दशमलव दुई प्रतिशत रहेको छ । घिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यी अनुपातहरू क्रमशः ३९ दशमलव नौं प्रतिशत, ५१ दशमलव दुई प्रतिशत र आठ दशमलव नौं प्रतिशत रहेको थियो ।